Formatie van Woudenberg

BeschrijverH.J.T. Weerts, J.H.A. Bosch & F.S. Busschers(download pdf)
Laatst bijgewerktMaart 2003
NaamWoudenberg
RangFormatie
Naam van de moedereenheidBoven Noordzee
Rang van de moedereenheidGroep
CodeWB
Oorsprong NaamDe eenheid wordt nieuw ingevoerd.

Beschrijving lithologische kenmerken

Algemeen
  • Veen, aan de basis veelal bosveen, aan de top veelal mosveen, overwegend mineraalarm, amorf, lokaal zwak tot sterk kleiig of zandig, bruin tot zwart kalkloos, stevig.
  • Gyttja, meestal amorf, hard.
Dominant
  • Veen, overwegend mineraalarm, amorf, lokaal zwak tot sterk kleiig of zandig, bruin tot zwart kalkloos, stevig.
Ondergeschikt
  • Gyttja, meestal amorf, hard.
Sporadisch
  • Dunne tot zeer dunne, klastische sublaagjes.

Definitie en aard van de grenzen

OndergrensDe formatie is meestal aanwezig boven kleiige mariene (lagunaire en kwelder) afzettingen van de Eem Formatie. Hoewel de top van de Eem Formatie plaatselijk humeus is ontwikkeld, is de overgang naar de venen van de Formatie van Woudenberg over het algemeen goed vast te stellen.
Aan de randzone van de Gelderse Vallei kunnen onder de Formatie van Woudenberg humeuze zanden voorkomen die tot de Formatie van Boxtel worden gerekend. Aan de rand van de Gelderse Vallei zijn de afzettingen van de Formatie van Woudenberg aanwezig op fluvioglaciale afzettingen van de Formatie van Drente (Laagpakket van Schaarsbergen).
BovengrensDe Formatie van Woudenberg wordt meestal bedekt door zanden van de Formatie van Boxtel. Hierin komen ook humeuze inschakelingen voor. In het noorden van de Gelderse Vallei en in Flevoland wordt de Formatie van Woudenberg erosief begrensd door grove grindhoudende zanden van de Formatie van Kreftenheye. De grens tussen de Formatie van Woudenberg en de bovenliggende eenheid wordt in alle gevallen gelegd bij de eerste niet humeuze laag.

Overige kenmerken

Kenmerkende eigenschappenNiet van toepassing.
Regionale lithologische verschillenNiet van toepassing.
DikteDe dikte bedraagt over het algemeen 1 tot 3 m.

Typelocatie(s)

HolostratotypeBoring 32D0175 te Woudenberg, traject 10,50 – 11,50 m beneden maaiveld.

Holostratotype 32D0175 van de Formatie van Woudenberg (klik op de afbeelding voor vergroting)

Geografische verbreiding

Geografische verbreiding van de Formatie van Woudenberg
Geografische verbreiding van de Formatie van Woudenberg (open in pdf)

Genese voor zover relevant voor de faciësinterpretatie

De afzettingen van de Formatie van Woudenberg zijn gevormd in voormalige glaciale bekkens naast en direct boven klastische mariene afzettingen van de Eem Formatie.
De veenvorming vond aanvankelijk plaats onder warme, interglaciale omstandigheden (basis). Een groot deel van het veen (top) is gevormd onder koelere omstandigheden (Cleveringa et al., 2000).

Samenhang met andere lithostratigrafische eenheden

Relatie tot andere eenhedenHet veen van de Formatie van Woudenberg werd door Doppert et al. (1975) tot de Eem Formatie gerekend.
Mogelijke verwarring met andere eenhedenPlaatselijk kunnen venen van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Tilligte) bijna direct boven de Formatie van Woudenberg voorkomen. In dat geval is begrenzing van beide formaties problematisch.
In het Hunzedal is veen aanwezig op een vergelijkbare stratigrafische positie, dat voorlopig tot de Formatie van Boxtel wordt gerekend.

Relatie tot eerder beschreven eenheden

Naam van de eerder beschreven eenhedenDe door Zagwijn (1961) onderscheiden ‘Upper peat member (IV)’ en ‘Peat member’ van de Eem Formatie cf. Doppert et al. (1975).
Oorspronkelijke literatuurverwijzingDe eenheid wordt nieuw ingevoerd.

Ouderdom

Eemien en Vroeg-Weichselien.

Literatuur

Cleveringa, P., T. Meijer, R.J.W. van Leeuwen, H. de Wolf, R. Power, T. Lissenberg & A.W. Burger, 2000, The Eemian stratotype locality at Amersfoort in the central Netherlands: a re-evaluation of old and new data. In: Van Kolfschoten, Th. & Gibbard, P.L. (eds): The Eemian – local sequences, global perspectives. Geologie en Mijnbouw / Netherlands Journal of Geosciences 79, p. 197-216.

Doppert, J.W.Chr., G.H.J. Ruegg, C.J. van Staalduinen, W.H. Zagwijn & J.G. Zandstra, 1975, Formaties van het Kwartair en Boven-Tertiair in Nederland. In: Zagwijn, W.H. & C.J. van Staalduinen (red.), Toelichting bij geologische overzichtskaarten van Nederland. Rijks Geologische Dienst, Haarlem: 11-56.

Zagwijn, W.H., 1961, Vegetation, climate and radiocarbon datings in the Late Pleistocene of the Netherlands. Part I: Eemian and Early Weichselian. Meded. Geol. Stichting N.S. 14: 15-45.



Verwijzen naar de Nomenclator:
[Auteurs], [Jaartal]. [Naam van de stratigrafische eenheid]. In: Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond. Retrieved [Datum] from [Url].